Jak zarejestrować działalność gospodarczą pod własnym imieniem i nazwiskiem

Własna działalność pod własnym nazwiskiem to najprostszy sposób, żeby zarabiać na swojej wiedzy. Od niej zaczynają freelancerzy, konsultanci, trenerzy i twórcy treści. Rejestracja jest bezpłatna i da się ją załatwić przez internet w jedno popołudnie. Samo wypełnienie wniosku jest łatwe. Więcej wysiłku wymagają decyzje, które się w nim podejmuje: jak ma brzmieć nazwa, jaki kod działalności wskazać i w jaki sposób się rozliczać. Poniżej omówiono je po kolei.

Jak ma brzmieć nazwa firmy?

Przedsiębiorca prowadzący jednoosobową działalność występuje w rejestrze pod imieniem i nazwiskiem. To wymóg, więc firma musi je zawierać. Można do nich dodać pseudonim albo określenie dodatkowe, na przykład rodzaj usług. Nazwa „Jan Kowalski Konsulting” jest dopuszczalna, a w pełni wymyślona, bez nazwiska, już nie. Kto buduje rozpoznawalną markę, może w komunikacji używać osobnego szyldu handlowego. W dokumentach urzędowych i na fakturach i tak widnieje imię i nazwisko. Warto jeszcze sprawdzić, czy wybrane określenie nie jest już zastrzeżone przez kogoś innego, bo spory o podobne nazwy potrafią zepsuć wiele miesięcy pracy nad marką.

Co przygotować przed wnioskiem?

Potrzebne są PESEL, adres zamieszkania, adres do doręczeń oraz miejsce, w którym działalność będzie faktycznie wykonywana. Może nim być adres zamieszkania. Trzeba też wybrać kod PKD. Jeden jest przeważający, czyli opisuje główne źródło przychodu, a kolejne wpisuje się jako dodatkowe. Kody dobiera się do realnych zajęć: inny pasuje do doradcy, inny do twórcy filmów. Pomyłkę można później poprawić wnioskiem o zmianę wpisu. Dobrze mieć też pod ręką numer rachunku bankowego, bo przyda się do rozliczeń z urzędami. Najlepiej oddzielić go od prywatnych wydatków.

Jak wygląda rejestracja krok po kroku?

Wniosek o wpis do CEIDG składa się przez internet w portalu dla przedsiębiorców albo na papierze w urzędzie gminy. Wersja elektroniczna jest wygodniejsza, bo od razu zawiera zgłoszenie do ZUS i urzędu skarbowego. Nie trzeba więc chodzić do kilku instytucji. Całość sprowadza się do czterech czynności.

  1. Zaloguj się profil zaufany, e-dowód albo bankowość elektroniczna
  2. Wypełnij wniosek dane, nazwa firmy, kody PKD, forma opodatkowania
  3. Podpisz i wyślij podpis profilem zaufanym albo e-dowodem
  4. Sprawdź wpis w rejestrze pojawią się numery NIP i REGON

Jaką formę opodatkowania wybrać?

Wybór formy opodatkowania wpisuje się już we wniosku i od niego zależy, ile zostanie z przychodów.

FormaStawkaOd czego liczona
Skala podatkowa12% i 32% po przekroczeniu progudochód, z kwotą wolną
Podatek liniowy19%dochód, bez kwoty wolnej
Ryczałtzależna od rodzaju usługprzychód, bez odliczania kosztów

Przy skromnych zarobkach na starcie zwykle wygrywa skala, bo działa kwota wolna. Podatek liniowy opłaca się, gdy dochody są wysokie. Ryczałt ma sens, gdy kosztów prawie nie ma, bo opodatkowany jest przychód. Formę można zmieniać, lecz tylko w ustawowych terminach.

Składki ZUS na początku działalności

Nowa firma ma przez pierwsze sześć miesięcy ulgę na start. W tym czasie nie płaci się składek społecznych, a jedynie zdrowotną. Potem przez 24 miesiące obowiązują preferencyjne składki, liczone od niższej podstawy niż przy pełnym ZUS. Ulga przysługuje co do zasady osobom, które w ciągu ostatnich pięciu lat nie prowadziły działalności. Są od tego wyjątki, na przykład gdy dawny pracodawca zleca teraz te same czynności jako firmie, więc warunki warto sprawdzić przed złożeniem wniosku. Pierwsze miesiące są więc tanie. Warto to wykorzystać i odłożyć część oszczędności na późniejsze, pełne składki. Na początku wystarczy prosta księgowość, a z biurem rachunkowym można się umówić później, gdy przychody urosną.